Birliyin bütün orqanlarını, işçi qruplarını və nəşrlərini bağlayan on prinsip; hər prinsipin necə tətbiq olunduğu və pozuntu halında işləyən mexanizm.
Aşağıdakı prinsiplər 27 mart 2025-ci il qurultayında yekdilliklə qəbul edilib. İdarə heyətinin qərarları, nəşr siyasəti və əməkdaşlıq protokolları bu prinsiplərlə ziddiyyət təşkil edə bilməz; ziddiyyət halında prinsiplər üstündür.
On prinsip
- Müstəqillik: Birlik heç bir siyasi partiyadan, dövlət qurumundan və ya kommersiya qrupundan göstəriş qəbul etmir.
- Doğruluq: Dərc olunan hər məlumat mənbəyə əsaslanır; təsdiqlənməyən iddia yayımlanmır.
- Şəffaflıq: Büdcə, ianə və layihə dəstəkləri mənbəyi ilə birlikdə illik hesabatda açıqlanır.
- Bərabərlik: Üzvlər arasında ölkə, dil, cins, inanc və ya iş stajı əsasında fərq qoyulmur.
- Həmrəylik: Peşə səbəbindən təzyiqə məruz qalan üzvə hadisə öyrənildikdən sonra qırx səkkiz saat ərzində çatılır.
- Məxfilik: Üzvlərin şəxsi məlumatları və xəbər mənbələri heç bir halda açıqlanmır.
- İştirakçılıq: Qərarlar müvafiq işçi qrupun rəyi alınmadan idarə heyətinə çıxarılmır.
- Ölçüləbilənlik: Hər proqram üçün hədəf, göstərici və ölçmə dövrü əvvəlcədən elan olunur.
- Dil həssaslığı: Nəşrlərdə heç bir icmanı alçaldan, kənarlaşdıran dil işlədilmir.
- Hesabatlılıq: Səhv edildikdə düzəliş eyni görünürlükdə və gecikmədən dərc olunur.
Prinsiplərin tətbiqi
Hər il yanvar ayında əvvəlki ilin prinsip tətbiqi nəzərdən keçirilir. Araşdırma şikayət qeydləri, düzəlişlərin sayı, büdcə açıqlamasının vaxtında verilib-verilmədiyi və həmrəylik müraciətlərinə orta cavab müddəti üzərindən aparılır. Nəticə fəaliyyət hesabatının ayrıca bölməsində dərc olunur.
Prinsiplərə zidd davranış iddiası üzvlərdən və ya ictimaiyyətdən gələ bilər. Müraciət şərəf komissiyasına ötürülür; komissiya şəxsi yazılı izahata dəvət edir və qırx beş gün ərzində əsaslandırılmış qərar verir. Qərarın xülasəsi şəxsi məlumatlar çıxarılmaqla illik hesabatda yer alır.
Maraqlar toqquşması
Şura üzvləri qərara alınacaq məsələdə özü, birinci dərəcəli qohumu və ya çalışdığı qurum tərəf olduqda müzakirəyə qatılmır və səs vermir. İmtina səbəbi ilə birlikdə qərar mətninə yazılır. Bu qayda münsiflər heyəti və seçici komissiya vəzifələrinə də şamil olunur.