Nizamnamə

Birinci Bölmə — Yaradılma, Məqsəd və Fəaliyyət Mövzuları

Maddə 1 — Cəmiyyətin adı və mərkəzi

Cəmiyyətin adı “Beynəlxalq Türk Yolu Jurnalistlər və Yazıçılar Birliyi”dir. Qısa adı “Avaz Topluluğu”, mərkəzi Ankaradır. Cəmiyyət qurultay qərarı tələb olunmadan, idarə heyətinin qərarı ilə ölkə daxilində və xaricində filial və nümayəndəlik aça bilər; açılan hər qurum otuz gün ərzində müvafiq inzibati orqana bildirilir.

Maddə 2 — Məqsəd

Cəmiyyətin məqsədi üç başlıqda toplanır:

1. Türk dünyasında çalışan jurnalist, yazıçı, redaktor, tərcüməçi və kommunikasiya alimləri arasında peşə həmrəyliyini institutlaşdırmaq.
2. Mətbuat azadlığını, ifadə hürriyyətini və jurnalistin təhlükəsizliyini müdafiə etmək; pozuntuları sənədləşdirmək.
3. Ortaq dil, tarix və mədəniyyət irsini nəşrlər vasitəsilə tanıtmaq və gələcək nəsillərə ötürmək.

Cəmiyyət siyasi partiyalarla üzvi bağ qura bilməz; heç bir seçkidə namizəd və ya partiya dəstəyi elan edə bilməz.

Maddə 3 — Fəaliyyət mövzuları və formaları

Cəmiyyət məqsədinə çatmaq üçün aşağıdakı işləri görür:

1. Qurultay, konqres, seminar, panel, simpozium və sərgi təşkil etmək.
2. Dövri və birdəfəlik nəşrlər buraxmaq, rəqəmsal nəşr platforması qurmaq və işlətmək.
3. Üzvlər arasında xəbər, foto, video və arxiv mübadiləsi şəbəkəsi saxlamaq.
4. Peşə təlimləri, sertifikat proqramları və doğrulama emalatxanaları açmaq.
5. Gənc jurnalistlərə təqaüd, təcrübə və mentorluq vermək; mükafat təsis etmək.
6. Mətbuat azadlığı pozuntularını izləmək, illik hesabat dərc etmək, hüquqi dəstək təşkil etmək.
7. Oxşar məqsədli yerli və xarici qurumlarla protokol imzalamaq, platforma və federasiyalara qoşulmaq.
8. Məqsədin tələb etdiyi daşınar və daşınmaz əmlakı almaq, icarəyə götürmək və istismar etmək.

Maddə 4 — Fəaliyyət sahəsi

Cəmiyyət ölkə daxilində və xaricində mətbuat, mədəniyyət və təhsil sahələrində fəaliyyət göstərir. Xarici fəaliyyətində olduğu ölkənin qanunvericiliyinə əməl edir; beynəlxalq əməkdaşlıq protokolları idarə heyətinin qərarı ilə imzalanır və ilk qurultayda üzvlərin diqqətinə çatdırılır.

İkinci Bölmə — Üzvlük

Maddə 5 — Üzvlük növləri

1. Əsas üzv: üzvlük şərtlərinə cavab verən, üzvlük haqqını ödəyən və qurultayda səs verən fiziki şəxs.
2. Fəxri üzv: peşəyə uzun illər xidmət etmiş, idarə heyətinin təklifi və qurultayın qərarı ilə qəbul edilən şəxs. Üzvlük haqqı ödəmir, səs vermir.
3. Korporativ üzv: mətbuat sahəsində fəaliyyət göstərən hüquqi şəxs. Qurultayda bir nümayəndə və bir səslə təmsil olunur.

Maddə 6 — Üzvlük şərtləri

Əsas üzvlük üçün aşağıdakı şərtlər tələb olunur:

1. Fəaliyyət qabiliyyətinə malik olmaq və on səkkiz yaşı tamam etmək.
2. Mətbuat qurumlarında ən azı iki il faktiki işləmiş olmaq və ya nəşr olunmuş ən azı bir kitabı olmaq.
3. Kommunikasiya, jurnalistika, türk dili və ədəbiyyatı sahələrindən birində elmi fəaliyyət göstərənlərdən bu şərt tələb olunmur.
4. Peşədən müddətsiz məhrumetmə cəzası almamış olmaq.
5. İki əsas üzvün yazılı zəmanətini təqdim etmək.

Maddə 7 — Üzvlüyə qəbul

Müraciət onlayn forma və ya yazılı ərizə ilə edilir. İdarə heyəti müraciəti ən geci otuz gün ərzində qərara alır və nəticəni yazılı bildirir. Qəbul edilən namizəd giriş haqqını ödədiyi gündən üzvlük hüquq və vəzifələrini əldə edir. Rədd qərarından ilk qurultaya şikayət verilə bilər; qurultayın qərarı qətidir.

Maddə 8 — Üzvlükdən çıxma

Hər üzv yazılı bildiriş verməklə üzvlükdən çıxa bilər. Bildiriş idarə heyətinə çatdığı anda çıxış tamamlanır. Çıxan üzvün yığılmış üzvlük haqqı borcu və təhvil vermədiyi əmlak məsuliyyəti davam edir.

Maddə 9 — Üzvlükdən çıxarılma

Aşağıdakı hallarda üzv idarə heyətinin qərarı ilə üzvlükdən çıxarılır:

1. Nizamnaməyə və qurultay qərarlarına zidd davranmaq.
2. Yayım etikası bələdçisini ağır şəkildə pozduğu şərəf komissiyası tərəfindən müəyyən edilmək.
3. Üzvlük şərtlərini sonradan itirmək.
4. Yazılı xəbərdarlığa baxmayaraq ard-arda iki il üzvlük haqqı ödəməmək.
5. Cəmiyyətin adını, emblemini və ya nəşrlərini icazəsiz kommersiya məqsədilə istifadə etmək.

Çıxarılma qərarından, təbliğ tarixindən etibarən otuz gün ərzində qurultaya şikayət verilə bilər.

Maddə 10 — Üzvlərin hüquq və vəzifələri

Üzvlər bərabər hüquqlara malikdir; heç bir üzvə imtiyaz verilə bilməz. Hər əsas üzvün qurultayda bir səs hüququ var və səsini şəxsən verir. Üzvlər cəmiyyətin qaydalarına əməl etmək, tapşırıqları yerinə yetirmək və illik üzvlük haqqını ödəməklə borcludur. Hüquq və vəzifələrin təfsilatı “Üzvlərin hüquq və vəzifələri” mətnində tənzimlənir.

Üçüncü Bölmə — Orqanlar

Maddə 11 — Cəmiyyətin orqanları

Cəmiyyətin məcburi orqanları qurultay, idarə heyəti və təftiş komissiyasıdır; nizamnamə ilə şərəf komissiyası da yaradılmışdır.

İdarə heyəti zəruri saydığı mövzularda müddətli məsləhət şuraları və işçi qruplar yarada bilər; bu qurumlar qərar orqanı deyil.

Maddə 12 — Qurultayın toplanma qaydası

1. Növbəti qurultay üç ildə bir mart ayında, idarə heyətinin çağırışı ilə toplanır.
2. Növbədənkənar qurultay; idarə heyətinin və ya təftiş komissiyasının qərarı, yaxud əsas üzvlərin beşdə birinin yazılı tələbi ilə otuz gün ərzində toplanır.
3. Yetərsay iştirak hüququ olan üzvlərin sadə çoxluğudur. İlk iclasda çoxluq təmin olunmazsa, ikinci iclasda çoxluq tələb edilmir; lakin iştirakçıların sayı idarə heyəti və təftiş komissiyasının əsas üzv sayının iki mislindən az ola bilməz.

Maddə 13 — Qurultayın vəzifə və səlahiyyətləri

1. Orqanların seçilməsi.
2. Nizamnamənin dəyişdirilməsi.
3. İdarə heyəti və təftiş komissiyasının hesabatlarının müzakirəsi, idarə heyətinin ibrası.
4. Büdcənin müzakirəsi, təsdiqi və illik üzvlük haqqının müəyyən edilməsi.
5. Daşınmaz əmlakın alınıb-satılması üçün idarə heyətinə səlahiyyət verilməsi.
6. Filial və nümayəndəlik açılmasına dair prinsiplərin müəyyənləşdirilməsi.
7. Cəmiyyətin ləğvinə və əmlakın verilməsinə qərar verilməsi.

Maddə 14 — İdarə heyəti

İdarə heyəti qurultay tərəfindən gizli səsvermə ilə seçilən doqquz əsas və beş ehtiyat üzvdən ibarətdir. Səlahiyyət müddəti üç ildir və aşağıdakı vəzifələri yerinə yetirir:

1. Cəmiyyəti təmsil etmək; bu səlahiyyəti üzvlərindən birinə və ya üçüncü şəxsə həvalə etmək.
2. Büdcəni icra etmək, gəlir və xərc hesablarını aparmaq, növbəti dövrün büdcəsini hazırlamaq.
3. Üzvlük müraciətlərini qərara almaq, üzvlükdən çıxarma işlərini aparmaq.
4. Qurultay qərarlarını icra etmək və qurultayı çağırmaq.

Heyət üzv sayının yarısından bir çox iştirakı ilə toplanır və iştirakçıların sadə çoxluğu ilə qərar qəbul edir. Ard-arda üç iclasa üzrsüz gəlməyən üzv istefa vermiş sayılır.

Maddə 15 — Təftiş komissiyası

Təftiş komissiyası üç əsas və üç ehtiyat üzvdən ibarətdir. Cəmiyyətin hesablarını, dəftərlərini və əməliyyatlarını ildə ən azı iki dəfə yoxlayır; nəticəni idarə heyətinə və toplandıqda qurultaya hesabat verir. Komissiya zəruri saydıqda idarə heyətindən növbədənkənar qurultay çağırışı tələb edə bilər.

Maddə 16 — Şərəf komissiyası

Şərəf komissiyası beş əsas və iki ehtiyat üzvdən ibarətdir; peşəsində ən azı on beş ili tamamlamış üzvlər arasından seçilir. Peşə etikasına dair şikayətləri araşdırır, şəxsi yazılı izahata dəvət edir və qırx beş gün ərzində qərar qəbul edir. Qərarlar əsaslandırılır; sanksiya təklifi idarə heyətinə təqdim olunur.

Maddə 17 — Filial və nümayəndəliklər

Filiallar qurultayın müəyyən etdiyi prinsiplər çərçivəsində idarə heyətinin qərarı ilə açılır və öz qurultaylarını keçirir. Nümayəndəliklər qərar orqanı deyil; baş idarə adına əlaqə və koordinasiya işini aparır. Nümayəndəliyin ünvanı açılış qərarının surəti ilə birlikdə inzibati orqana bildirilir.

Dördüncü Bölmə — Maliyyə Müddəaları

Maddə 18 — Gəlir mənbələri

1. Giriş və illik üzvlük haqları.
2. Fiziki və hüquqi şəxslərin ianə və yardımları.
3. Nəşr satışı, elan və reklam gəlirləri.
4. Qurultay, təlim və tədbir iştirak gəlirləri.
5. Əmlakdan əldə olunan gəlirlər.
6. Qanunvericiliyə uyğun layihə və qrant dəstəkləri.

Maddə 19 — Dəftər və qeydlər

Cəmiyyət qanunvericiliyin nəzərdə tutduğu dəftərləri aparır. Dəftərlər notarius və ya səlahiyyətli orqan tərəfindən təsdiqlənir. Üzv qeydiyyat dəftəri, qərar dəftəri, təsərrüfat hesabı dəftəri, habelə əmlak və qəbz qeydiyyat dəftərləri əsasdır. Qeydlər elektron formada da aparıla bilər; ehtiyat nüsxə aylıq götürülür.

Maddə 20 — Gəlir və xərc əməliyyatları

Gəlirlər qəbzlə toplanır, xərclər isə xərc sənədi ilə aparılır. Bu sənədlər beş il saxlanılır. Bankda hesab açmaq və pul çıxarmaq əməliyyatları idarə heyətinin səlahiyyət verdiyi iki şəxsin birgə imzası ilə həyata keçirilir. Kassada saxlanıla bilən azami nağd məbləğ hər il idarə heyəti tərəfindən müəyyən edilir.

Beşinci Bölmə — Yekun Müddəalar

Maddə 21 — Nizamnaməyə dəyişiklik

Nizamnaməyə dəyişiklik yalnız qurultay qərarı ilə edilir. Dəyişiklik üçün iclasda iştirak hüququ olan üzvlərin üçdə iki çoxluğu tələb olunur; çoxluq təmin olunmazsa iclas təxirə salınır, ikinci iclasda iştirakçıların üçdə iki çoxluğu ilə qərar qəbul edilir. Dəyişən mətn otuz gün ərzində müvafiq orqana bildirilir.

Maddə 22 — Ləğv və ləğvetmə

Cəmiyyətin ləğvinə qurultayda iştirak hüququ olan üzvlərin üçdə iki çoxluğu ilə qərar verilir. Ləğv halında ləğvetmə komissiyası idarə heyətinin son üzvlərindən yaradılır və işləri altı ay ərzində tamamlayır. Pul, əmlak və hüquqların veriləcəyi oxşar məqsədli qurum qurultay tərəfindən müəyyən edilir; müəyyən edilmədikdə qanunvericilik müddəası tətbiq olunur.

Maddə 23 — Tənzimlənməyən hallar

Bu nizamnamədə müddəa olmayan hallarda müvafiq ictimai birliklər qanunvericiliyi və ümumi hüquq normaları tətbiq edilir.

Əlavələr