Tüzük

Birinci Bölüm — Kuruluş, Amaç ve Çalışma Konuları

Madde 1 — Derneğin adı ve merkezi

Derneğin adı “Uluslararası Türk Yolu Gazeteciler ve Yazarlar Birliği”dir. Kısa adı “Avaz Topluluğu”, merkezi Ankara’dır. Dernek, genel kurul kararı aranmaksızın yönetim kurulu kararıyla yurt içinde ve yurt dışında şube ve temsilcilik açabilir; açılan her birim otuz gün içinde ilgili mülki amirliğe bildirilir.

Madde 2 — Amaç

Derneğin amacı üç başlıkta toplanır:

1. Türk dünyasında görev yapan gazeteci, yazar, editör, çevirmen ve iletişim akademisyenleri arasında mesleki dayanışmayı kurumsallaştırmak.
2. Basın özgürlüğünü, ifade hürriyetini ve gazetecinin can güvenliğini savunmak; ihlalleri belgelemek.
3. Ortak dil, tarih ve kültür mirasını yayın yoluyla tanıtmak ve gelecek kuşaklara aktarmak.

Dernek, siyasi partilerle organik bağ kuramaz; hiçbir seçimde aday veya parti desteği açıklayamaz.

Madde 3 — Çalışma konuları ve biçimleri

Dernek, amacını gerçekleştirmek üzere aşağıdaki çalışmaları yürütür:

1. Kurultay, kongre, çalıştay, panel, sempozyum ve sergi düzenlemek.
2. Süreli ve süresiz yayınlar çıkarmak, dijital yayın platformu kurmak ve işletmek.
3. Üyeler arasında haber, fotoğraf, video ve arşiv paylaşım ağı işletmek.
4. Mesleki eğitim, sertifika programı ve doğrulama atölyesi açmak.
5. Genç gazetecilere burs, staj ve mentorluk sağlamak; ödül vermek.
6. Basın özgürlüğü ihlallerini izlemek, yıllık rapor yayımlamak, hukuki destek örgütlemek.
7. Benzer amaçlı yerli ve yabancı kuruluşlarla protokol imzalamak, platform ve federasyonlara katılmak.
8. Amacın gerektirdiği taşınır ve taşınmazı satın almak, kiralamak ve işletmek.

Madde 4 — Faaliyet alanı

Dernek, yurt içinde ve yurt dışında basın-yayın, kültür ve eğitim alanlarında faaliyet gösterir. Yurt dışı faaliyetlerinde bulunduğu ülkenin mevzuatına uyar; uluslararası iş birliği protokolleri yönetim kurulu kararıyla imzalanır ve ilk genel kurulda üyelerin bilgisine sunulur.

İkinci Bölüm — Üyelik

Madde 5 — Üyelik türleri

1. Asıl üye: üyelik şartlarını taşıyan, aidatını ödeyen ve genel kurulda oy kullanan gerçek kişi.
2. Onursal üye: mesleğe uzun yıllar hizmet etmiş, yönetim kurulunun önerisi ve genel kurulun kararıyla kabul edilen kişi. Aidat ödemez, oy kullanmaz.
3. Kurumsal üye: basın-yayın alanında faaliyet gösteren tüzel kişi. Genel kurulda tek temsilciyle ve tek oyla temsil edilir.

Madde 6 — Üyelik şartları

Asıl üyelik için aşağıdaki şartlar aranır:

1. Fiil ehliyetine sahip olmak ve on sekiz yaşını doldurmuş bulunmak.
2. Basın-yayın kuruluşlarında en az iki yıl fiilen çalışmış olmak veya yayımlanmış en az bir kitabı bulunmak.
3. İletişim, gazetecilik, Türk dili ve edebiyatı alanlarından birinde akademik görev yürütenler için bu şart aranmaz.
4. Meslekten süresiz men cezası almamış olmak.
5. İki asıl üyenin yazılı referansını sunmak.

Madde 7 — Üyeliğe kabul

Başvuru, çevrim içi form ya da yazılı dilekçe ile yapılır. Yönetim kurulu başvuruyu en geç otuz gün içinde karara bağlar ve sonucu yazılı olarak bildirir. Kabul edilen aday, giriş aidatını ödediği tarihte üyelik hak ve yükümlülüklerini kazanır. Ret kararına karşı ilk genel kurula itiraz edilebilir; genel kurulun kararı kesindir.

Madde 8 — Üyelikten çıkma

Her üye yazılı bildirimde bulunmak kaydıyla üyelikten çıkabilir. Bildirim yönetim kuruluna ulaştığı anda çıkış tamamlanır. Çıkan üyenin birikmiş aidat borcu ve teslim almadığı demirbaş sorumluluğu devam eder.

Madde 9 — Üyelikten çıkarılma

Aşağıdaki hâllerde üye, yönetim kurulu kararıyla üyelikten çıkarılır:

1. Tüzüğe ve genel kurul kararlarına aykırı davranmak.
2. Yayın etiği kılavuzunu ağır biçimde ihlal ettiği onur kurulunca tespit edilmek.
3. Üyelik şartlarını sonradan kaybetmek.
4. Yazılı uyarıya rağmen iki yıl üst üste aidat ödememek.
5. Derneğin adını, amblemini veya yayınlarını izinsiz ticari amaçla kullanmak.

Çıkarma kararına karşı, tebliğ tarihinden itibaren otuz gün içinde genel kurula itiraz edilebilir.

Madde 10 — Üyelerin hakları ve yükümlülükleri

Üyeler eşit haklara sahiptir; hiçbir üyeye ayrıcalık tanınamaz. Her asıl üyenin genel kurulda bir oy hakkı vardır ve oyunu bizzat kullanır. Üyeler, derneğin düzenine uymak, verilen görevleri yerine getirmek ve yıllık aidatı ödemekle yükümlüdür. Hak ve yükümlülüklerin ayrıntısı Üye Hakları ve Yükümlülükleri metninde düzenlenir.

Üçüncü Bölüm — Organlar

Madde 11 — Derneğin organları

Derneğin zorunlu organları genel kurul, yönetim kurulu ve denetim kuruludur; tüzükle onur kurulu da kurulmuştur.

Yönetim kurulu, gerekli gördüğü konularda süreli danışma kurulları ve çalışma grupları oluşturabilir; bu birimler karar organı değildir.

Madde 12 — Genel kurulun toplanma usulü

1. Olağan genel kurul üç yılda bir mart ayında, yönetim kurulunun çağrısıyla toplanır.
2. Olağanüstü genel kurul; yönetim veya denetim kurulunun kararı ya da asıl üyelerin beşte birinin yazılı isteğiyle otuz gün içinde toplanır.
3. Toplantı yeter sayısı katılma hakkı olan üyelerin salt çoğunluğudur. İlk toplantıda çoğunluk sağlanamazsa ikinci toplantıda çoğunluk aranmaz; ancak katılan üye sayısı yönetim ve denetim kurulu asıl üye tam sayısının iki katından az olamaz.

Madde 13 — Genel kurulun görev ve yetkileri

1. Organların seçilmesi.
2. Tüzüğün değiştirilmesi.
3. Yönetim ve denetim kurulu raporlarının görüşülmesi, yönetim kurulunun ibra edilmesi.
4. Bütçenin görüşülüp kabul edilmesi ve yıllık aidatın belirlenmesi.
5. Taşınmaz alımı ve satımı için yönetim kuruluna yetki verilmesi.
6. Şube ve temsilcilik açılmasına ilişkin ilkelerin belirlenmesi.
7. Derneğin feshine ve mal varlığının devrine karar verilmesi.

Madde 14 — Yönetim kurulu

Yönetim kurulu, genel kurulca gizli oyla seçilen dokuz asıl ve beş yedek üyeden oluşur. Görev süresi üç yıldır ve şu görevleri yürütür:

1. Derneği temsil etmek; bu yetkiyi üyelerinden birine veya bir üçüncü kişiye devretmek.
2. Bütçeyi uygulamak, gelir ve gider hesaplarını tutmak, gelecek dönem bütçesini hazırlamak.
3. Üyelik başvurularını karara bağlamak, üyelikten çıkarma işlemlerini yürütmek.
4. Genel kurul kararlarını yerine getirmek ve genel kurulu toplantıya çağırmak.

Kurul, üye tam sayısının yarısından bir fazlasının katılımıyla toplanır ve katılanların salt çoğunluğuyla karar alır. Üst üste üç toplantıya özürsüz katılmayan üye çekilmiş sayılır.

Madde 15 — Denetim kurulu

Denetim kurulu üç asıl ve üç yedek üyeden oluşur. Derneğin hesaplarını, defterlerini ve işlemlerini yılda en az iki kez denetler; sonucu yönetim kuruluna ve toplandığında genel kurula rapor eder. Kurul, gerekli gördüğünde yönetim kurulundan olağanüstü genel kurul çağrısı isteyebilir.

Madde 16 — Onur kurulu

Onur kurulu beş asıl ve iki yedek üyeden oluşur; mesleğinde en az on beş yılını doldurmuş üyeler arasından seçilir. Meslek etiğine ilişkin şikâyetleri inceler, ilgiliyi yazılı savunmaya çağırır ve kırk beş gün içinde karara bağlar. Kararlar gerekçelidir; yaptırım önerisi yönetim kuruluna sunulur.

Madde 17 — Şube ve temsilcilikler

Şubeler, genel kurulun belirlediği ilkeler çerçevesinde yönetim kurulu kararıyla açılır ve kendi genel kurullarını yapar. Temsilcilikler karar organı değildir; genel merkez adına iletişim ve koordinasyon yürütür. Temsilcilik adresi, açılış kararının bir örneğiyle birlikte mülki idare amirliğine bildirilir.

Dördüncü Bölüm — Mali Hükümler

Madde 18 — Gelir kaynakları

1. Giriş ve yıllık üye aidatları.
2. Gerçek ve tüzel kişilerin bağışları ile yardımları.
3. Yayın satışı, ilan ve reklam gelirleri.
4. Kurultay, eğitim ve etkinlik katılım gelirleri.
5. Mal varlığından elde edilen gelirler.
6. Mevzuata uygun proje ve hibe destekleri.

Madde 19 — Defter ve kayıtlar

Dernek, mevzuatın öngördüğü defterleri tutar. Defterler noter ya da dernekler biriminden onaylı olur. Üye kayıt defteri, karar defteri, işletme hesabı defteri ile demirbaş ve alındı belgesi kayıt defterleri esastır. Kayıtlar elektronik ortamda da tutulabilir; yedekleme aylık yapılır.

Madde 20 — Gelir ve gider işlemleri

Gelirler alındı belgesiyle toplanır, giderler harcama belgesiyle yapılır. Bu belgeler beş yıl saklanır. Bankada hesap açma ve para çekme işlemleri, yönetim kurulunun yetkilendirdiği iki kişinin ortak imzasıyla yürütülür. Kasada bulundurulabilecek azami nakit tutarı her yıl yönetim kurulunca belirlenir.

Beşinci Bölüm — Son Hükümler

Madde 21 — Tüzük değişikliği

Tüzük değişikliği yalnızca genel kurul kararıyla yapılır. Değişiklik için toplantıya katılma hakkı bulunan üyelerin üçte iki çoğunluğu aranır; çoğunluk sağlanamazsa toplantı ertelenir, ikinci toplantıda katılan üyelerin üçte iki çoğunluğuyla karar alınır. Değişen metin otuz gün içinde ilgili birime bildirilir.

Madde 22 — Fesih ve tasfiye

Derneğin feshine, genel kurula katılma hakkı olan üyelerin üçte iki çoğunluğuyla karar verilir. Fesih hâlinde tasfiye kurulu, yönetim kurulunun son üyelerinden oluşur ve işlemleri altı ay içinde tamamlar. Para, mal ve hakların devredileceği benzer amaçlı kuruluş genel kurulca belirlenir; belirlenmemişse mevzuat hükmü uygulanır.

Madde 23 — Hüküm bulunmayan hâller

Bu tüzükte hüküm bulunmayan hâllerde ilgili dernekler mevzuatı ile genel hükümler uygulanır.

Ekler